LogoRld.jpg

header.jpg

IJskelders en bunkers

Cultuurhistorische en ecologische opwaardering

Je treft in het Dijleland – soms verscholen in het landschap – talrijke bunkers aan. Ze maken deel uit van de KW-linie, de verdedigingslijn die de Belgische overheid aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog bouwde als bescherming tegen een Duitse aanval.  Hun oorspronkelijke functie viel gauw weg en het aftakelingsproces begon.

Dit is eveneens het geval voor tal van ijs- en groentekelders. Welstellende kasteeleigenaars bouwden vroeger een ijskelder in hun park om het jaarrond over ijs te kunnen beschikken. Sinds de intrede van koelkast en diepvriezer hebben ijskelders hun functie verloren. Groentekelders werden dan weer gebruikt om groenten langer te kunnen bewaren. Gezien kelders niet zoals bunkers uit gewapend beton maar uit baksteen bestaan, zijn ze sterker onderhevig aan verval.

Een tweede leven

Heel wat bunkers en ijs- en groentekelders krijgen echter een nieuwe bestemming, namelijk als winterverblijfplaats voor vleermuizen.  Vleermuizen slapen de winter door omdat hun voedsel (voornamelijk insecten) dan amper voorradig is. Tijdens de winterslaap draait het bioritme van vleermuizen op een laag pitje: hun lichaamstemperatuur en hartslag zakt. Ze gebruiken hun vetreserves om de winter door te komen. Om uitdroging te voorkomen moeten winterverblijfplaatsen voldoende vochtig zijn. Daarnaast moet de temperatuur tussen 2 en 10°C zijn. Voldoende rust moet er voor zorgen dat de dieren niet wakker worden tijdens hun winterslaap: dit zou hen immers veel energie kosten en hen verzwakken. Tenslotte moet de verblijfplaats makkelijk bereikbaar zijn: een bosrand of bomenrij in de onmiddellijke nabijheid is ideaal als hulpmiddel voor de oriëntatie.

De juiste omstandigheden creëren

Regionaal Landschap Dijleland vzw herstelt en richt – samen met diverse partners – verschillende kelders en bunkers in als winterverblijfplaats voor vleermuizen. Hierbij wordt steeds het cultuurhistorisch aspect niet uit het oog verloren. Het plaatsen van enkele stevige deuren met invliegopening en het dichten van tochtgaten moeten voor de juiste omstandigheden zorgen. De deuren van de bunkers zijn replica’s van het originele type. Om voldoende wegkruipmogelijkheden voor de vleermuizen te voorzien, worden bakstenen en planken tegen de muren bevestigd. Een laag aarde op de kelder of bunker zorgt voor een betere buffering van temperatuur en vochtigheid. Het vuilnis dat er met de jaren is ingekomen wordt verwijderd. Het metselwerk van de meeste kelders is aan restauratie toe. Daarom wordt er een plan opgemaakt en wordt de kelder gerestaureerd.

Bekijk een reeks foto's over de inrichting van de bunker C3 (Blakstraat) in Herent, bunker LW8 (Neerijsebaan) in Sint-Joris-Weert of bunker C46 (Mommaertsstraat) in Overijse.  Ook over de restauratie en inrichting van de ijskelder van het kasteel van Huldenberg (fase 1 en fase 2) en schuilkelder in Overijse kan je een fotoverslag bekijken.

Meer informatie:

Over de bunkers van de KW-linie bouwden we een aparte website uit: www.kwlinie.be

Natuurpunt vzw stelde een technische fiche samen over de inrichting van winterverblijven voor vleermuizen .

Een artikel over de schuilkelders uit WO II in Overijse .

Ben je zelf in het bezit van een bunker, ijs- of groentekelder en heb je interesse in dit project, neem dan contact op met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..